Houtbouw is de afgelopen jaren enorm populair geworden. Niet alleen omdat hout warm oogt en prettig verwerkt, maar ook omdat het vaak wordt gezien als een duurzamere keuze dan traditionele bouwmaterialen. Toch is “hout is altijd duurzaam” kort door de bocht. Hoe duurzaam bouwen met hout echt is, hangt af van de herkomst, de toepassing en hoe u het materiaal onderhoudt en verwerkt. In deze blog leggen we uit waar u op kunt letten.
Waarom wordt hout als duurzaam gezien?
Hout is een hernieuwbare grondstof. Tijdens de groei nemen bomen CO₂ op en slaan die koolstof op in hun houtvezels. Wanneer u bouwt met hout, blijft een deel van die opgeslagen koolstof in het materiaal vastgelegd zolang het hout in gebruik is. Dat is een belangrijk voordeel, zeker bij constructies die tientallen jaren meegaan. Daarnaast is hout vaak lichter dan andere bouwmaterialen, wat voordelen kan geven in transport en montage. En in veel gevallen is hout goed te bewerken en te repareren, waardoor onderdelen langer meegaan of makkelijker te vervangen zijn zonder de hele constructie te slopen.
Echter is niet elk hout automatisch milieuvriendelijk. De duurzaamheid van hout staat of valt met de herkomst. Hout uit illegale kap of uit gebieden waar ontbossing plaatsvindt, kan juist grote schade aanrichten voor biodiversiteit en het klimaat. Ook lange transportafstanden vergroten de milieubelasting, zeker als het hout van ver komt. Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar hout als materiaal, maar naar de keten erachter: waar komt het vandaan, hoe is het beheerd en is de houtwinning gecontroleerd?
Certificeringen en herkomst
Een praktische manier om duurzamer te kiezen, is letten op certificeringen. Hout met een FSC- of PEFC-keurmerk komt in principe uit bossen die beheerd worden met aandacht voor natuur, herplanting en sociale voorwaarden. Dat maakt het geen perfecte garantie, maar het is wél een sterke indicator dat de herkomst beter is vastgelegd dan bij niet-gecertificeerd hout. Ook lokaal of regionaal hout kan een duurzame keuze zijn, zeker als het past bij uw toepassing. Denk aan douglas, lariks, eiken of kastanje. Lokaal hout kan transportkilometers verminderen en stimuleert vaak een beter traceerbare keten.
Massief hout vs plaatmateriaal
In de bouw ziet u steeds vaker constructies met gelamineerde balken of plaatmaterialen. Deze materialen maken het mogelijk om grote overspanningen en stabiele constructies te realiseren met hout. Dat kan positief zijn voor duurzaam bouwen, omdat u efficiënt met materiaal omgaat en de constructie lang mee kan. Wel is er een nuance: bij plaatmaterialen worden lijmen gebruikt. Die hebben ook milieu-impact en kunnen invloed hebben op hergebruik of recycling. Dat betekent niet dat het ‘niet duurzaam’ is, maar het is een factor om mee te nemen, vooral als circulariteit een belangrijk doel is.
Wat bepaalt dan wel de duurzaamheid?
Duurzaam bouwen gaat niet alleen over het materiaal, maar ook over hoe lang iets meegaat. Een constructie die 10 jaar meegaat en daarna vervangen moet worden, is bijna nooit duurzamer dan een constructie die 25 tot 40 jaar meegaat met beperkt onderhoud. Voor buitentoepassingen is het slim om hout te kiezen dat van nature beter presteert, of om zachtere houtsoorten goed te beschermen. Goede bouwdetails zijn hierbij minstens zo belangrijk als de houtsoort: hout dat constant nat blijft, gaat altijd sneller achteruit.
De levensduur van hout hangt daarom af van:
- Houtsoort en natuurlijke duurzaamheid (hoe goed het hout bestand is tegen vocht en schimmels)
- Constructieve details (ventilatie, geen direct grondcontact, waterafvoer)
- Afwerking en behandeling (beits, olie, verf of impregneren)
- Toepassing (binnen, buiten, in contact met water/grond, etc.)
Is houtbouw altijd de beste keuze?
Houtbouw kan zeer duurzaam zijn, maar het is geen automatische winnaar. Het is vooral een goede keuze wanneer u hout gebruikt uit een verantwoorde, gecertificeerde bron, kiest voor een ontwerp met lange levensduur, aandacht besteedt aan vochtwering, ventilatie en afwerking en tot slot nadenkt over onderhoud en demonteerbaarheid. In veel gevallen is hout een uitstekende combinatie van uitstraling, praktische voordelen en milieukansen. Wie bewust kiest voor herkomst, toepassing en detailering, kan met hout een bouwproject realiseren dat niet alleen mooi is, maar ook echt duurzamer.
Houtbouw plannen?
Overweegt u een overkapping, schuur, gevel of zelfs een complete houtconstructie? Laat u dan goed adviseren over houtsoorten, afwerking en bouwdetails door Fries Houtbouw. Met de juiste keuzes haalt u het maximale uit houtbouw.
